Bir ürün kararının önemli bir bölümü, hangi işi yapacağımız kadar hangi işi şimdilik yapmayacağımızdır. Yapılmayacaklar listesi olumsuz bir fikir arşivi değildir. Ürünün mevcut görevi, hedef kullanıcısı ve kapasitesi için seçilen sınırı görünür kılar.
Bu yazı, ürün planlamasında kullanmayı anlamlı bulduğum bir karar düzenini anlatıyor. Belirli bir projede uygulanmış sonuç veya ekip alışkanlığı iddiası taşımıyor. Liste, yeni kanıt geldiğinde değişebilecek gerekçeli kararlar içermelidir.
Ret ile ertelemeyi ayırmak
“Şimdi değil”, “bu ürünün kapsamında değil” ve “kanıt bekliyor” aynı durum değildir. Hepsini backlog’un altına taşımak, işin bir gün yapılacağı izlenimini yaratabilir. Talebi ileten kişi de gerçek durumu anlayamaz.
Her kayıt için mevcut karar ve yeniden değerlendirme koşulu yazılır. Kapsam dışı bir fikir başka bir hizmet veya ürünle çözülebilir; bu, mevcut ürünün mutlaka genişlemesi gerektiği anlamına gelmez. Ertelenen iş için de takvim sözü ancak gerçek kapasite ve öncelik varsa verilmelidir.
Karar kaydının içeriği
| Alan | Örnek soru |
|---|---|
| Talep edilen iş | Kullanıcı hangi görevi tamamlamak istiyor? |
| Mevcut karar | Yapmıyoruz, erteliyoruz veya araştırıyoruz mu? |
| Gerekçe | Hedef, kanıt, maliyet veya risk açısından neden? |
| Alternatif | Kullanıcı şu anda ne yapabilir? |
| Yeniden açılma koşulu | Hangi yeni bilgi kararı değiştirebilir? |
| Sahip | Kaydı kim değerlendirecek? |
Gerekçe “öncelik değil” gibi kapalı bir ifadeden ibaret kalmamalıdır. Hangi daha önemli işin seçildiği veya hangi kanıtın eksik olduğu anlaşılırsa liste gerçek karar hafızası olur.
Ürünün sözünü korumak
Her yeni özellik, görünür geliştirme işinin yanında test, destek, dokümantasyon ve bakım getirir. Çok sayıda küçük ekleme ürünün ana görevini zorlaştırabilir. Yapılmayacaklar listesi, bu birikimin neden kabul edilmediğini açıklar.
Ancak sınır koymak müşteriyi dinlememek anlamına gelmemelidir. Talebin arkasındaki problem öğrenilir; önerilen çözüm reddedilse bile problem mevcut akışta daha basit biçimde çözülebilir. Özellik talebinin arkasındaki problem bu ayrımı korur.
Tekrarlanan tartışmayı azaltmak
Aynı fikir farklı toplantılarda yeniden ortaya çıkabilir. Önceki kararın kanıtı ve koşulu kayıtlıysa tartışma baştan başlamaz. Yeni bilgi gerçekten var mı, yoksa aynı istek farklı kelimelerle mi tekrar ediliyor? Bu soru zamanı daha yararlı kullanmaya yardımcı olur.
Kararı değişmez ilan etmek de hatalıdır. Kullanıcı grubu, teknik maliyet veya ürün stratejisi değiştiğinde eski gerekçe geçerliliğini kaybedebilir. Liste bu değişimi fark etmek için düzenli olarak gözden geçirilir; sırf eski karar olduğu için korunmaz.
İletişimi açık ve saygılı kurmak
Bir talebe yanıt verirken belirsiz umut üretmek yerine mevcut durum ve mümkün alternatif anlatılır. “Yakında” gibi ifadelere gerçek dayanak yoksa kullanılmaz. Karar araştırma aşamasındaysa bunun teslim taahhüdü olmadığı açıklanır.
İçeride ise yapılmayacak işler aktif çalışma kapasitesine karıştırılmaz. Backlog sadeleştirme bu düzeni; birden fazla projede odak kaynak seçimini tamamlıyor. İyi bir yapılmayacaklar listesi, ekibin daha az düşünmesini değil, seçtiği işin bedelini ve sınırını daha açık düşünmesini sağlar.